W Sobótce znaleziono średniowieczną bizantyjską kłódkę w kształcie konia

4 maja 2026, 08:02

Członkowie Nadwiślańskiej Grupy Poszukiwawczej Stowarzyszenia „Szansa” znaleźli wyjątkowy zabytek – wykonany z brązu fragment bizantyjskiej kłódki w kształcie konia. Wspaniałego odkrycia dokonano we wsi Sobótka w powiecie opatowskim. Średniowieczne kłódki stylizowane na zwierzęta uważane są za wyroby elitarne, być może były wykonywane na indywidualne zamówienia, stąd też znajdowane są one rzadko, a najbliższych analogii dla znaleziska z Sobótki trzeba szukać za granicą.



Kamień nazębny nie gorszy od kości

15 maja 2012, 05:30

Drobiny kamienia nazębnego osób pogrzebanych między XI a XIX wiekiem w Katedrze Św. Marii w Vitoria-Gasteiz w Kraju Basków pozwoliły odtworzyć dietę historycznej społeczności. To novum w badaniach paleodietetycznych (Journal of Archaeological Science).


Rośliny funeralne na starych, zapomnianych i zaniedbanych cmentarzach Wielkopolski

28 października 2020, 11:17

Na obszarze Wielkopolski istnieje ponad 2150 starych, nieczynnych cmentarzy, które są obecnie niepielęgnowane i zapomniane. Od wielu lat w Katedrze Botaniki na Wydziale Rolnictwa, Ogrodnictwa i Bioinżynierii Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu prowadzone są badania tego typu obiektów. Wiele roślin sadzonych na cmentarzach Wielkopolski miało znaczenie symboliczne lub było otoczonych czcią. Sadzone prawie na każdym cmentarzu barwinek pospolity (Vinca minor) i bluszcz pospolity (Hedera helix) symbolizowały nieśmiertelność i raj, a także przyjaźń i wierność


Monarchia idzie z duchem czasu. Olej koronacyjny bez produktów zwierzęcych

6 marca 2023, 18:25

W Bazylice Grobu Świętego w Jerozolimie poświęcono olej, którym podczas koronacji zostanie namaszczony król Karol III. Namaszczenie świętym olejem było jednym z najważniejszych elementów koronacji w tradycji europejskich monarchii. Obecnie zachowało się podczas koronacji brytyjskich monarchów. Jednak uświęcony tysiącleciami tradycji rytuał został dopasowany do czasów współczesnych


Muchołówka żałobna© Simon Eugsterlicencja: Creative Commons

Ptaki z Czernobyla umieją ocenić natężenie promieniowania

2 kwietnia 2007, 09:14

Ptaki z okolic Czernobyla wybierają do gniazdowania miejsca o niższym poziomie napromieniowania. Nie wiadomo, jak wykrywają, gdzie jest bezpieczniej.


Barwnikowa niespodzianka

7 lipca 2016, 14:47

Podczas prac konserwacyjnych ustalono, że paginy Codex purpureus Rossanensis (Ewangelii z Rossano), jednego z purpurowych kodeksów uncjalnych, zabarwiono mieszaniną moczu i wyciągu z porostu - orselki barwierskiej (Roccella tinctoria).


Pierwszy w Polsce zabieg radioembolizacji wątroby z użyciem izotopu holm-166

14 lipca 2021, 10:55

Trzynastego lipca 3-osobowy zespół z Pracowni Radiologii Zabiegowej i Interwencyjnej Zakładu Radiologii i Diagnostyki Obrazowej Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach przeprowadził pierwszy w Polsce zabieg radioembolizacji wątroby z wykorzystaniem izotopu o nazwie holm-166.


W średniowiecznym kościele ołtarz zasłaniano muzułmańskim namiotem

4 lutego 2025, 11:06

Fresk przed 700 lat dowodzi, że w chrześcijańskich kościołach używano muzułmańskich namiotów do zasłaniania ołtarzy, uważa doktor Federica Gigante z Uniwersytetu w Cambridge. Uczona na łamach The Burlington Magazine opisała odkrycie, na ślad którego wpadła przed laty. Fresk, który od setek lat jest tylko częściowo widoczny, pozwala też lepiej poznać chrześcijańską tradycję zasłaniania ołtarzy.


Matematyka przewiduje zwycięzcę mundialu

10 lipca 2010, 10:07

Piłkarski świat z zapartym tchem obserwował niemiecką ośmiorniczkę, Paula, który dotąd trafnie typował zwycięzców kolejnych meczy. Tymczasem na Uniwersytecie Londyńskim naukowcy przewidują zwycięzcę Pucharu Świata bardziej naukowo - przy pomocy matematyki i komputera.


Katedra Notre Dame, niezwykły symbol historii i kultury

16 kwietnia 2019, 10:08

Pożar Notre Dame wywołał smutek i przerażenie w całej Europie. Paryska katedra jest nie tylko symbolem Francji, ale symbolem historii i kultury całego chrześcijaństwa. Istnieje niewiele miejsc o tak olbrzymim znaczeniu historycznym, symbolicznym i kulturowym.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk